EU-douanehervorming maakt e-commerceplatformen verantwoordelijk voor invoer

Na de definitieve goedkeuring door de Raad op 3 september heeft nu ook het Europees Parlement het nieuwe douanewetboek goedgekeurd. Daarmee is de politieke besluitvorming rond de hervorming afgerond. Na ondertekening en publicatie in het Publicatieblad treedt de verordening in werking; verschillende onderdelen worden vervolgens gefaseerd ingevoerd.

Platforms worden zelf importeur

De grootste verschuiving zit bij e-commerce. Verkopers en platforms die goederen vanuit landen buiten de EU rechtstreeks aan Europese consumenten verkopen, worden voortaan als importeur behandeld. Zij moeten de nodige gegevens aan de douane bezorgen, heffingen betalen of garanderen en ervoor zorgen dat de ingevoerde goederen aan de Europese regels voldoen.

Die ondernemingen moeten in de EU gevestigd zijn of vertegenwoordigd worden door een Europese partij met AEO- of trusted-traderstatus. Het doel is dat de verantwoordelijkheid niet langer pas bij de consument of aan het einde van de logistieke keten terechtkomt.

Bulkimport via Europese warehouses wordt aantrekkelijker

De regels sturen ook rechtstreeks op de logistieke organisatie achter e-commerce. Niet-Europese verkopers en platforms worden aangemoedigd om goederen in grotere volumes naar de EU te brengen en van daaruit naar klanten te distribueren. Voor zendingen vanuit Europese warehouses kan een lagere afhandelingsvergoeding gelden wanneer de goederen in voldoende grote, gebundelde volumes zijn ingevoerd zodat douanecontroles efficiënter kunnen gebeuren.

Dat sluit aan bij een trend die Logistiek.be eerder al signaleerde. Sinds de invoering van het tijdelijke €3-douanerecht zien douanediensten meer reguliere bulkinvoer en minder individuele e-commerceaangiften. Lees ook: €3-heffing verschuift Chinese e-commerce naar Europese warehouses.

Voor Belgische fulfilmentspelers, magazijnoperators en pakketnetwerken kan de hervorming daardoor verder bijdragen aan de verschuiving van rechtstreekse pakketstromen uit Azië naar voorraadmodellen binnen Europa. Dat effect is niet automatisch: de uiteindelijke impact hangt onder meer af van de hoogte van de afhandelingsvergoeding en van hoe platforms hun Europese distributie organiseren.

Douane gaat van aangiften naar data

Een tweede grote verandering is de EU Customs Data Hub. Die moet de versnipperde nationale IT-omgeving geleidelijk vervangen door één Europese omgeving waarin handels- en douanegegevens samenkomen. Volgens het Europees Parlement vervangt het systeem op termijn meer dan 111 bestaande douanesystemen.

Voor e-commerce wordt de datahub vanaf 1 juli 2028 een cruciale verplichte schakel. Voor het bredere bedrijfsleven volgt de uitrol verder richting 2034. De nieuwe EU Customs Authority in Lille moet het Europese risicobeheer coördineren en de datahub beheren.

Dat verandert ook de aard van douanewerk. Meer gegevens worden centraal beschikbaar, waardoor controles sterker op risico kunnen worden gericht. Voor bedrijven betekent dit tegelijk dat datakwaliteit en correcte product- en zendinginformatie belangrijker worden. Logistiek.be ging eerder al in op die digitalisering in AI schuift op naar de douaneafdeling: welke taken kunnen nu al automatisch?.

Nieuwe sancties maken compliance zwaarder

De hervorming koppelt de grotere verantwoordelijkheid van platforms ook aan strengere sancties. Bij systematische of herhaalde overtredingen kunnen boetes oplopen van minstens 1% tot maximaal 6% van de totale waarde van de goederen die de onderneming in de voorafgaande twaalf maanden in de EU invoerde. Douaneautoriteiten kunnen daarnaast een trusted-trader- of AEO-status schorsen of intrekken en een operator als hoog risico markeren.

Voor betrouwbare bedrijven komt daar tegenover dat het nieuwe Trust & Check-regime procedures kan vereenvoudigen. Ondernemingen die hun processen en gegevens transparant maken voor de douane kunnen minder fysieke controles en meer flexibiliteit krijgen. De bestaande AEO-status blijft daarnaast behouden.

Wat betekent dit voor Belgische logistieke bedrijven?

Voor Belgische logistieke spelers zit de impact vooral in drie punten. Ten eerste kan de verschuiving naar bulkinvoer Europese opslag en fulfilment verder stimuleren. Ten tweede zullen douane-expediteurs, importeurs en technologiepartners hun processen moeten afstemmen op de nieuwe Europese data-infrastructuur. Ten derde verschuift een groter deel van de juridische en financiële verantwoordelijkheid naar de e-commerceverkoper of het platform zelf.

De eerstvolgende concrete mijlpaal is de nieuwe afhandelingsvergoeding, die uiterlijk op 1 november 2026 moet worden ingevoerd. De Commissie moet het bedrag daarvan nog bepalen. Vanaf 2028 volgt de volgende grote systeemwijziging wanneer de Europese datahub voor e-commerce een centrale rol krijgt.