Leiewerken in Menen kunnen na jaren vertraging hervatten: binnenvaartcorridor komt stap dichterbij

In Menen kan de vernieuwing van de Leiedoortocht na jaren van vertraging weer worden voorbereid. De Vlaamse Waterweg meldt op 30 oktober dat de omgevingsvergunning definitief uitvoerbaar is en dat ook de laatste procedure over het gebruik van de benodigde terreinen is beëindigd. Daarmee vallen twee juridische obstakels weg die de werkzaamheden aan de vaarweg en de nieuwe brug tegenhielden.

Dat betekent niet dat de grote werken morgen beginnen. Eerst moeten de praktische voorbereiding en de budgettaire planning opnieuw op gang komen. De waterwegbeheerder noemt nog geen concrete startdatum.

Waarom de doortocht een knelpunt is

De Leie in het centrum van Menen is op verschillende plaatsen te smal of te bochtig voor grotere binnenschepen. Ook de bestaande brug in de Rijselstraat vormt een beperking. De geplande ingreep maakt de bochten flauwer, verruimt de vaarweg en vervangt de brug door een hogere overspanning.

Onder de nieuwe brug moet bij normaal waterpeil zeven meter vrije hoogte beschikbaar zijn. Dat maakt vervoer van containers in drie lagen mogelijk. De Vlaamse Waterweg wil de Leie geschikt maken voor schepen van klasse Vb, die tot 180 meter lang kunnen zijn. Volgens de projectinformatie kan zo’n schip tot 4.500 ton goederen meenemen, vergelijkbaar met ongeveer 220 vrachtwagens. Dat is een capaciteitsvergelijking, geen voorspelling van het aantal vrachtwagenritten dat daadwerkelijk zal verdwijnen.

Schakel tussen Noordzeehavens en Parijs

De aanpassingen in Menen maken deel uit van het grensoverschrijdende Seine-Scheldeproject. Dat moet de binnenvaart tussen de Vlaamse zeehavens en het Seinebekken toegankelijker maken voor grotere schepen. Voor verladers langs de Leie en het Kanaal Roeselare-Leie kan een beter bevaarbare route de mogelijkheden voor vervoer over water verruimen.

De logistieke meerwaarde hangt wel af van de voltooiing van het volledige traject. Een hogere brug in Menen alleen maakt nog geen ononderbroken corridor voor grotere schepen. Ook andere bruggen, sluizen en vaarwegvakken moeten op de beoogde scheepsafmetingen zijn afgestemd.

Eerst slopen, daarna pas de grote werf

De voorbereidende werken begonnen al jaren geleden. In 2018 werden de eerste panden aangekocht en in 2021 volgde een grote sloopronde. Sinds 19 oktober 2026 worden opnieuw leegstaande gebouwen afgebroken, onder meer in de Rijselstraat en aan de Oostkaai. Die veiligheidsingreep was al gepland vóór de jongste juridische doorbraak.

De huidige sloopfase zou tot het voorjaar van 2027 duren. De Vlaamse Waterweg wil de eigenlijke Leiewerken daar zo snel mogelijk op laten aansluiten. Een definitieve timing voor de bouw van de nieuwe brug, de vaarwegaanpassing en de herinrichting van de oevers is nog niet meegedeeld.

Ook de stad verandert mee

De ingreep beperkt zich niet tot de scheepvaart. De oevers worden opnieuw ingericht, met autovrije zones, groen en ruimte voor voetgangers en fietsers. Voor Menen betekent de juridische doorbraak ook dat een lang aanslepend stadsvernieuwingsproject opnieuw perspectief krijgt.

Voor de binnenvaartsector is vooral van belang dat een hardnekkige schakel in de Seine-Scheldeverbinding weer uitvoerbaar lijkt. De volgende echte mijlpaal is niet de vergunning, maar de aankondiging van een concrete startdatum en uitvoeringsplanning.