De Belgische kilometerheffing is een vaste kostenpost voor het vrachtvervoer, maar het bedrag per kilometer verschilt volgens voertuig en route. Gewicht, Euro-emissienorm, gewest en in Vlaanderen ook de CO₂-emissieklasse bepalen mee het tarief. Dit dossier legt uit hoe het systeem werkt en wat transportbedrijven praktisch moeten controleren.
Voor welke vrachtwagens geldt de kilometerheffing?
De kilometerheffing geldt voor voertuigen die bestemd zijn of gebruikt worden voor goederenvervoer en een maximaal toegelaten massa van meer dan 3,5 ton hebben. Ook voertuigen van categorie N1 met carrosseriecode BC vallen onder het systeem.
De regels gelden ongeacht of het voertuig geladen of leeg rijdt en ongeacht of het om commercieel of particulier goederenvervoer gaat. Voor specifieke categorieën bestaan vrijstellingen of uitzonderingen.
Hoe wordt het tarief bepaald?
Er bestaat niet één vast Belgisch tarief per kilometer. De berekening hangt af van verschillende voertuig- en routekenmerken.
Viapass houdt voor de tariefberekening onder meer rekening met de maximaal toegelaten massa van het voertuig inclusief oplegger, de Euro-emissienorm, het type tolweg en het gewest waarin de vrachtwagen rijdt. In Vlaanderen is sinds 1 juli 2026 ook de CO₂-emissieklasse een tariefparameter.
Waarom verschillen Vlaanderen, Brussel en Wallonië?
Viapass organiseert en coördineert het systeem tussen de drie gewesten, maar de tarieven zijn niet overal identiek. Daardoor kan dezelfde vrachtwagen tijdens één Belgische rit verschillende kilometerkosten veroorzaken.
Voor een correcte transportkost volstaat het dus niet om één gemiddeld Belgisch toltarief te gebruiken. Zeker bij regelmatige nationale distributie is het nuttig om te weten hoeveel betalende kilometers in elk gewest worden afgelegd.
Wat veranderde op 1 juli 2026?
Op 1 juli 2026 gingen opnieuw aangepaste tarieven in. Brussel indexeerde zijn tarieven, Wallonië paste zijn tarieven aan en Vlaanderen voerde daarnaast een belangrijke structurele wijziging in: de CO₂-emissieklasse werd een nieuwe parameter in de kilometerheffing.
Daarmee kijkt Vlaanderen niet langer alleen naar onder meer gewicht en Euro-emissienorm. Ook de CO₂-prestaties van de vrachtwagen hebben invloed op het verschuldigde bedrag.
Wat zijn de vijf CO₂-emissieklassen?
Het systeem werkt met vijf CO₂-emissieklassen. Klasse 1 is de minst gunstige categorie en klasse 5 is voorbehouden aan emissievrije voertuigen.
Voertuigen die vóór 1 juli 2019 voor het eerst werden ingeschreven, worden in beginsel automatisch toegewezen aan CO₂-emissieklasse 1. Ook voertuigen waarvoor nog geen wettelijke CO₂-classificatie bestaat, kunnen standaard in klasse 1 terechtkomen.
Een zero-emission vehicle (ZEV) wordt rechtstreeks in CO₂-emissieklasse 5 ingedeeld.
Hoe bepaal je de CO₂-klasse van een vrachtwagen?
Viapass heeft hiervoor een officiële CO₂-emissieklassecalculator. Afhankelijk van het voertuig zijn onder meer de datum van eerste inschrijving, voertuigsubgroep en specifieke CO₂-emissiewaarde nodig.
De relevante informatie kan onder andere terug te vinden zijn op het inschrijvingsbewijs, het Customer Information File (CIF) en het Certificate of Conformity (CoC).
- bepaal de CO₂-emissieklasse van ieder relevant voertuig;
- controleer of de gegevens bij de OBU-dienstverlener correct staan;
- bewaar de relevante voertuigdocumenten centraal;
- neem de juiste klasse mee in TCO- en kostprijsberekeningen.
Voor CO₂-emissieklasse 1 geldt volgens Viapass geen bewijsplicht. Wanneer gegevens of documenten moeten worden doorgegeven, kan de concrete werkwijze verschillen per dienstverlener.
Waarom moet de CO₂-klasse ook in de OBU-administratie kloppen?
De kilometerheffing wordt geregistreerd via de On Board Unit. Sinds de invoering van de CO₂-parameter moeten gebruikers ervoor zorgen dat de juiste CO₂-emissieklasse bij hun dienstverlener geregistreerd is.
Dat is ook relevant voor vervoerders die niet uitsluitend in Vlaanderen rijden. Viapass heeft gebruikers gevraagd de CO₂-emissieklasse als voertuigparameter te registreren, ook al wordt de CO₂-toeslag momenteel in België specifiek in Vlaanderen toegepast.
Hoe werkt de OBU?
De OBU registreert het gebruik van het Belgische wegennet en maakt het mogelijk de verschuldigde kilometerheffing te berekenen. De OBU moet ingeschakeld zijn op het volledige Belgische wegennet, dus niet alleen wanneer de vrachtwagen op een betalend wegsegment rijdt.
Alleen het gebruik van wegen waarvoor een tarief hoger dan nul geldt, wordt aangerekend. Er kunnen echter ook buiten de belangrijkste verkeersassen controles plaatsvinden op het correcte gebruik van de OBU.
Wat betekent de kilometerheffing voor elektrische vrachtwagens?
Emissievrije vrachtwagens krijgen een gunstigere behandeling, maar het voordeel moet in een langetermijn-TCO zorgvuldig worden geïnterpreteerd. In Vlaanderen wordt de korting op de infrastructuurcomponent stapsgewijs afgebouwd.
Voor 2026 bedraagt de vermindering voor de betrokken emissievrije voertuigen 80 procent. Volgens de huidige Vlaamse regeling daalt die vervolgens naar 60 procent in 2027, 40 procent in 2028 en 20 procent in 2029.
Een transportbedrijf dat vandaag een elektrische truck aanschaft, moet daarom niet alleen het huidige kilometerheffingstarief in de businesscase opnemen.
Meer over actieradius, laden, kosten en inzetbaarheid vind je in het Logistiek.be-kennisdossier over elektrische vrachtwagens in België.
Welke voertuigen zijn vrijgesteld?
Niet ieder zwaar voertuig betaalt automatisch kilometerheffing. Er bestaan wettelijke vrijstellingen voor specifieke categorieën, waaronder bepaalde voertuigen van leger, burgerbescherming, brandweer en politie, voertuigen die uitsluitend voor medische doeleinden zijn uitgerust en bepaalde voertuigen voor land-, tuin- en bosbouw die slechts beperkt van de openbare weg gebruikmaken.
Daarnaast bestaan voertuigcategorieën die buiten het toepassingsgebied vallen. Bij twijfel is het verstandig om de officiële voertuigclassificatie van Viapass te controleren in plaats van uitsluitend op het gewicht van het voertuig af te gaan.
Hoe neem je kilometerheffing correct mee in de kostprijs?
Voor een kleine homogene vloot kan een gemiddelde kilometerkost als eerste indicatie bruikbaar zijn. Naarmate voertuigen en routes sterker verschillen, wordt zo’n gemiddelde minder nauwkeurig.
Een transporteur met verschillende gewichtsklassen, Euro-normen, CO₂-klassen en trajecten door meerdere gewesten kan daardoor aanzienlijke verschillen tussen voertuigen krijgen.
- registreer MTM, Euro-norm en CO₂-klasse per voertuig;
- splits gereden betalende kilometers waar nodig uit per gewest;
- gebruik actuele in plaats van historische tarieven;
- koppel OBU-kosten indien mogelijk aan voertuig, rit of klant;
- actualiseer TCO-modellen zodra tarieven wijzigen.
Wanneer wordt dit kennisdossier bijgewerkt?
Logistiek.be behandelt belangrijke wijzigingen in de kilometerheffing ook in de toekomst als afzonderlijk nieuws. Een nieuw tarief, een belangrijke wijziging van het betalende wegennet of een nieuwe CO₂-regel krijgt dus een eigen nieuwsartikel wanneer de ontwikkeling nieuwswaardig is.
Vervolgens verwerken we structurele wijzigingen ook in dit kennisdossier. Zo blijft deze pagina de vaste achtergrondbron, terwijl afzonderlijke nieuwsartikelen de actuele ontwikkelingen blijven volgen.
Bronnen
- Viapass – Actuele tarieven kilometerheffing – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Viapass – Kilometerheffing: wat verandert er vanaf 1 juli 2026? – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Viapass – CO₂-emissieklassecalculator – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Viapass – Voor wie geldt de kilometerheffing? – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Viapass – Vrijgestelde voertuigen – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Viapass – FAQ kilometerheffing en OBU – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Viapass – Tarieven emissievrije voertuigen vanaf 1 januari 2026 – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
- Vlaamse Codex Fiscaliteit – wettelijke bepalingen kilometerheffing – geraadpleegd op 10 augustus 2026.
