Havenlucht wordt schoner, maar 2030-normen blijven uitdaging
De uitstoot van verschillende luchtverontreinigende stoffen in Antwerpen en Zeebrugge is in tien jaar duidelijk gedaald. Toch zijn bijkomende inspanningen nodig om overal aan de strengere Europese luchtkwaliteitsnormen te voldoen.
De luchtkwaliteit in het havengebied van Antwerpen-Brugge is de afgelopen tien jaar aanzienlijk verbeterd. Dat blijkt uit de jaarlijkse metingen en analyses van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM), waarover Port of Antwerp-Bruges op 5 november berichtte. De huidige Europese luchtkwaliteitsnormen worden gehaald, maar de grenswaarden die vanaf 2030 gelden, liggen op bepaalde meetlocaties nog buiten bereik.
Dalende uitstoot in beide havengebieden
In Antwerpen daalde de uitstoot van zwaveldioxide (SO₂) over tien jaar met 67 procent, die van stikstofoxiden (NOx) met 34 procent en die van niet-methaanvluchtige organische stoffen met 37 procent. In Zeebrugge daalde de uitstoot van stikstofoxiden met 42 procent; voor fijn stof en roet meldt de haven een afname van 19 tot 31 procent.
De langetermijntrend is dus gunstig, maar niet elk afzonderlijk jaar laat een verbetering zien. In 2025 lagen de gemeten concentraties van sommige stoffen iets hoger dan in 2024. De haven verwijst daarbij onder meer naar het droge voorjaar en perioden met smog. Een daling van de uitstoot betekent bovendien niet dat de gemeten concentraties overal in dezelfde mate dalen: ook weersomstandigheden en lokale bronnen spelen een rol.
Scheepvaart blijft aandachtspunt in Zeebrugge
De logistieke betekenis van het rapport zit vooral in de verschillen tussen de havengebieden. Volgens de VMM blijft scheepvaart in Zeebrugge de belangrijkste bron van stikstofdioxide en zwarte koolstof. In Antwerpen kunnen naast industriële activiteiten en verkeer ook overslagactiviteiten en tijdelijke werven de lokale luchtkwaliteit beïnvloeden.
Voor fijn stof worden op twee locaties in het Antwerpse havengebied de toekomstige grenswaarden overschreden. Als mogelijke lokale invloeden worden onder meer de Oosterweelwerken, nabijgelegen werven, goederenoverslag en de renovatie van de Beverentunnel genoemd. Dat zijn mogelijke verklaringen, geen vastgestelde verdeling van de uitstoot per activiteit.
Strengere Europese normen vanaf 2030
Hoewel alle huidige Europese luchtkwaliteitsnormen worden gehaald, is de omschakeling naar de strengere eisen van 2030 niet afgerond. Voor stikstofdioxide zijn er nog overschrijdingen van toekomstige grenswaarden. In Antwerpen liggen de meetwaarden bovendien op alle meetplaatsen boven de strengere advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. In Zeebrugge wordt de toekomstige Europese jaargrenswaarde voor stikstofdioxide op één van beide meetlocaties overschreden.
De cijfers maken duidelijk dat de havenbedrijven vooruitgang boeken, maar ook dat verdere emissiereductie in scheepvaart, industrie en logistieke activiteiten relevant blijft. Voor de sector is het onderscheid belangrijk tussen een dalende uitstoot, het voldoen aan de huidige wettelijke normen en het bereiken van toekomstige gezondheids- en milieudoelen.
Publicatie van 5 november 2026 met de belangrijkste resultaten uit de VMM-rapporten.
Officiële achtergrond bij metingen, emissie-inventarisatie en de jaarlijkse rapportering.
