Vanaf vandaag, 12 augustus 2026, is de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation, kortweg PPWR, algemeen van toepassing. Maar wat betekent dat concreet voor een logistiek bedrijf? Vooral dit: breng nu in kaart welke verpakkingen door je supply chain stromen, wie juridisch verantwoordelijk is en welke verpakkingskeuzes richting 2030 moeten veranderen.
De PPWR trad al op 11 februari 2025 in werking en is vanaf 12 augustus 2026 algemeen van toepassing. Een aantal belangrijke concrete verplichtingen wordt echter pas in 2028, 2030 en later van kracht. Bedrijven hoeven dus niet vandaag hun volledige verpakkingssysteem te vervangen, maar moeten wel weten welke verpakkingen zij gebruiken, welke rol zij juridisch spelen en waar aanpassingen nodig zullen zijn.
Het gaat niet alleen over plastic
De PPWR gaat over verpakkingen in het algemeen en is dus veel breder dan alleen plastic folie. Voor een logistiek bedrijf kunnen zowel kartonnen dozen, houten pallets, kunststof kratten, stretchfolie, bubbelfolie, vaten, transportbakken als andere bescherm- en transportverpakkingen relevant zijn.
Voor Logistiek.be is vooral die laatste categorie interessant. Veel materiaal dat dagelijks op een laadkade of in een magazijn wordt gebruikt, is dus wel degelijk onderdeel van het verpakkingsvraagstuk.
Een product zit in een kleine verkoopverpakking. Twaalf stuks gaan samen in een kartonnen doos. Tientallen dozen worden vervolgens op een pallet geplaatst en met stretchfolie vastgezet. De PPWR kan op verschillende niveaus van die verpakkingsketen relevant zijn.
Wat moet een logistiek bedrijf nu concreet doen?
Voor de meeste logistieke ondernemingen is de belangrijkste opdracht op 12 augustus 2026 niet om morgen alle pallets, dozen of folies te vervangen. Het belangrijkste is om eerst inzicht te krijgen in de eigen verpakkingsstromen en verantwoordelijkheden.
Noteer welke dozen, pallets, folies, kratten, bakken, vaten, opvulmaterialen en andere verpakkingen je bedrijf gebruikt of door de eigen supply chain laat lopen.
Leg waar mogelijk vast uit welk materiaal een verpakking bestaat, hoeveel ze weegt en of ze eenmalig of herbruikbaar is. Die data worden steeds belangrijker voor rapportering, leveranciersbeheer en toekomstige verpakkingskeuzes.
Ga per stroom na wie de verpakking of het verpakte product op de markt brengt. Een fabrikant, importeur, distributeur, logistieke dienstverlener of klant kan afhankelijk van de situatie een andere rol hebben.
Vraag leveranciers welke materialen worden gebruikt, hoeveel gerecycleerde grondstof aanwezig is, of de verpakking recycleerbaar is en welke conformiteits- en technische documentatie beschikbaar is.
Controleer of producten structureel in te grote dozen worden verzonden, hoeveel opvulmateriaal wordt gebruikt en waar verpakkingen kleiner of efficiënter kunnen zonder de bescherming van goederen in gevaar te brengen.
Kijk vooral naar transportstromen met veel herhaling. Pallets, bakken, kratten en andere transportverpakkingen die continu tussen dezelfde locaties bewegen, zijn logische kandidaten voor hergebruikssystemen.
Wie vandaag een nieuw verpakkingsconcept, automatisch verpakkingssysteem, magazijnproces of meerjarig leverancierscontract invoert, doet er goed aan de eisen richting 2030 nu al mee te nemen.
Een 3PL kan bijvoorbeeld verpakkingen van een klant opslaan of behandelen zonder voor al die verpakkingen dezelfde wettelijke rol te hebben als de fabrikant of importeur. Daarom is het bepalen van de rol per goederenstroom minstens zo belangrijk als het inventariseren van de verpakking zelf.
Welke eisen komen er op bedrijven af?
De PPWR bouwt verschillende verplichtingen gefaseerd op. Voor logistieke bedrijven zijn vooral verpakkingsminimalisatie, recycleerbaarheid, gerecycleerd materiaal, lege ruimte en hergebruik relevant.
Verpakkingen moeten zo worden ontworpen dat gewicht en volume tot het noodzakelijke minimum worden beperkt, rekening houdend met hun functie en de bescherming van het product.
Bij onder meer e-commerce-, gegroepeerde en transportverpakkingen wordt de verhouding tussen product en verpakking belangrijk. Te grote dozen opvullen met extra materiaal wordt steeds moeilijker verdedigbaar.
Verpakkingen moeten volgens Europese criteria steeds beter recycleerbaar worden. Niet alleen het hoofdmateriaal telt: ook combinaties van materialen en andere ontwerpkeuzes kunnen recycling beïnvloeden.
Voor verschillende kunststofverpakkingen worden vanaf 2030 minimumpercentages gerecycleerde kunststof ingevoerd. De percentages verschillen naargelang het type verpakking.
Voor verschillende transportverpakkingen komen vanaf 2030 concrete hergebruikdoelstellingen. Dat maakt pools, retourlogistiek en herbruikbare transportdragers belangrijker.
Producenten en andere marktdeelnemers krijgen afhankelijk van hun rol verplichtingen rond conformiteit, documentatie, registratie en informatie over verpakkingen.
Een doos vol bubbelfolie lost het probleem niet op
Een bijzonder relevante PPWR-regel voor e-commerce en distributie gaat over lege ruimte. De Europese regels willen voorkomen dat relatief kleine goederen in buitensporig grote verpakkingen worden vervoerd.
Daarbij is belangrijk dat opvulmateriaal niet zomaar als product wordt beschouwd. Materialen zoals luchtkussens, papiersnippers, schuim en vergelijkbare vulling kunnen bij de beoordeling van lege ruimte worden meegerekend.
een klein onderdeel in een grote kartonnen doos stoppen en de rest vullen met bubbelfolie of luchtkussens is geen structurele oplossing voor de PPWR. Bedrijven zullen steeds meer moeten kijken naar een verpakking die beter past bij het volume van het verzonden product.
Voor transport-, gegroepeerde en e-commerceverpakkingen voorziet de PPWR een maximale lege-ruimteverhouding van 50%. Die eis moet uiterlijk vanaf 1 januari 2030 worden toegepast, of later wanneer de daarvoor noodzakelijke uitvoeringsregels later in werking treden.
Transportverpakkingen: hergebruik wordt belangrijk
De regelgeving kan vooral grote gevolgen hebben voor transportverpakkingen. Denk aan pallets, kunststof kratten, bakken, trays, vaten, emmers, IBC’s en andere verpakkingsformaten waarmee goederen door een supply chain worden vervoerd.
Vanaf 2030 voorziet de PPWR voor bepaalde transportverpakkingen een hergebruikdoelstelling van ten minste 40% binnen een hergebruiksysteem. Voor bepaalde transportstromen binnen dezelfde lidstaat of tussen locaties van dezelfde onderneming gelden aanvullende, verdergaande hergebruiksregels. De precieze toepassing hangt af van het verpakkingstype, de goederenstroom en eventuele uitzonderingen.
Daarom is 2030 voor logistieke ondernemingen minder ver weg dan het lijkt. Een bedrijf dat nu investeert in verpakkingsmachines, een nieuw distributieconcept of een transportverpakkingssysteem met een levensduur van vijf tot tien jaar, moet die toekomstige eisen vandaag al meenemen.
Dat sluit aan bij ontwikkelingen die in België al lopen. VIL onderzocht binnen STRAP hoe bedrijven verpakkingsafval kunnen verminderen en vaker met herbruikbare transportverpakkingen kunnen werken. Lees ook ons eerdere artikel over het VIL-project rond duurzame transportverpakkingen.
Ook nieuwe oplossingen ontstaan rond hergebruik. Zo ontwikkelt de Gentse start-up return2sender een herbruikbaar alternatief voor klassieke palletwikkels. Lees onze praktijkcase over circulaire logistieke verpakkingen van return2sender.
PPWR-tijdlijn: wat gebeurt wanneer?
Wat geldt er dan al vanaf vandaag?
Dat de grote logistieke doelstellingen deels later komen, betekent niet dat bedrijven PPWR tot 2030 kunnen negeren. Vanaf 12 augustus 2026 is de verordening algemeen van toepassing en moeten bedrijven eerst bepalen welke bepalingen rechtstreeks op hun rol en producten van toepassing zijn.
Een concreet voorbeeld van een eis die vandaag al relevant wordt, betreft bepaalde verpakkingen die met levensmiddelen in contact komen. De PPWR stelt vanaf 12 augustus 2026 grenswaarden aan PFAS in zulke verpakkingen.
Daarnaast verandert voor Belgische bedrijven ook het juridische kader rond producentenverantwoordelijkheid. Het Belgische begrip verpakkingsverantwoordelijke maakt binnen het nieuwe Europese kader plaats voor het begrip producent. Omdat beide definities niet volledig identiek zijn, moeten ondernemingen nagaan of hun verantwoordelijkheid bij bepaalde goederenstromen verandert.
Wacht niet tot 2030 om naar PPWR te kijken. Maar vervang ook niet blind alle verpakkingen. Begin met data: welke verpakking gebruiken we, van welk materiaal, hoeveel, waar komt ze vandaan, waar gaat ze naartoe, wie is verantwoordelijk en kan ze worden verminderd, gerecycleerd of hergebruikt?
Welke afdelingen moeten hierbij betrokken worden?
PPWR is geen dossier dat alleen bij de duurzaamheidsafdeling thuishoort. In een logistieke onderneming raken de regels verschillende functies.
- Operations: welke verpakkingen worden werkelijk gebruikt in magazijn en transport?
- Aankoop: welke informatie en garanties vragen we aan verpakkingsleveranciers?
- Supply chain: waar kunnen verpakkingen worden gestandaardiseerd of hergebruikt?
- IT en masterdata: kunnen materiaal, gewicht, aantallen en hergebruik worden geregistreerd?
- Compliance: welke juridische rol heeft de onderneming per verpakking en goederenstroom?
- Sales en contractmanagement: wie neemt welke verantwoordelijkheid op wanneer een logistieke dienstverlener voor klanten verpakt?
Van verplichting naar logistieke optimalisatie
De PPWR hoeft niet uitsluitend als compliancekostenpost te worden bekeken. Verpakking heeft rechtstreeks invloed op beladingsgraad, opslagvolume, handlingtijd, afvalkosten en transportkosten.
Een kleinere doos kan minder lucht vervoeren. Een gestandaardiseerde herbruikbare krat kan afval verminderen. Een goed georganiseerd palletsysteem kan retourstromen efficiënter maken. Minder verschillende verpakkingsformaten kunnen bovendien automatisering vereenvoudigen.
Daarmee wordt PPWR ook een operationele vraag: welke verpakkingen hebben we werkelijk nodig om goederen veilig en efficiënt door de supply chain te krijgen?
Bronnen
- EUR-Lex – Verordening (EU) 2025/40 betreffende verpakkingen en verpakkingsafval — geraadpleegd op 12 augustus 2026.
- Europese Commissie – Packaging waste / Packaging and Packaging Waste Regulation — geraadpleegd op 12 augustus 2026.
- Europese Commissie – Frequently Asked Questions over de PPWR — versie gepubliceerd op 3 augustus 2026.
- Interregionale Verpakkingscommissie – PPWR en wijziging van verpakkingsverantwoordelijke naar producent — geraadpleegd op 12 augustus 2026.
