Magazijnautomatisering kan de klimaatimpact verlagen, maar niet omdat robots vanzelf groener zijn. Een officiële Franse evaluatie laat zien dat vooral het kleinere gebouw, de hogere opslagdichtheid en de gekozen vergelijkingsbasis het verschil maken.
Exotec brengt de onderzoeksresultaten op 8 september ook in België naar buiten. De leverancier stelt dat magazijnautomatisering de totale CO₂-voetafdruk in bepaalde scenario’s tot 25 procent kan verlagen. De doorslaggevende factor is daarbij niet de robot op zich, maar de mogelijkheid om dezelfde opslag- en verwerkingscapaciteit op minder vloeroppervlakte te realiseren.
Een geautomatiseerd magazijn is niet automatisch duurzamer dan een manuele operatie. Dat is de belangrijkste conclusie uit een milieuevaluatie van het Franse overheidsagentschap ADEME rond het Skypod-systeem van Exotec. De klimaatwinst ontstaat vooral wanneer automatisering dezelfde productiviteit mogelijk maakt in een kleiner en compacter gebouw.
De studie kreeg op 8 september opnieuw actualiteit door een Belgische persmededeling van Exotec. Daarin legt het bedrijf de nadruk op een mogelijke CO₂-reductie tot 25 procent. Dat cijfer komt uit afzonderlijke modelsimulaties van adviesbureau Argon & Co. De officiële ADEME-evaluatie toont waarom zo’n percentage altijd samen met de randvoorwaarden moet worden gelezen.
Bij gelijke oppervlakte verbruikt automatisering meer
ADEME onderzocht vier scenario’s voor ordervoorbereiding. Bij een vergelijking op dezelfde vloeroppervlakte stoot het geautomatiseerde Skypod-systeem meer broeikasgassen uit en verbruikt het meer energie dan een manueel systeem. De robots, rekken, elektronica en laadprocessen voegen immers materiaal- en energiegebruik toe.
Het beeld verandert wanneer beide systemen op gelijke productiviteit worden vergeleken. Een geautomatiseerde installatie kan goederen dichter en hoger opslaan en heeft daardoor minder gebouwvolume en grond nodig om dezelfde prestatie te leveren. Wanneer ook de bouw, verwarming en het ruimtegebruik meetellen, kan automatisering volgens ADEME gunstiger uitvallen.
Voor een investeringsbeslissing is relevanter hoeveel gebouw, energie en materiaal nodig zijn om dezelfde opslagcapaciteit en doorvoer te realiseren.
Gebouw en verwarming wegen zwaar door
De uitkomst hangt sterk af van de manier waarop het magazijn wordt verwarmd en van de verplaatsingen van medewerkers. In een groot gebouw op fossiele verwarming levert een compactere opzet sneller klimaatwinst op. Naarmate verwarming en woon-werkverkeer verder elektrificeren, wordt dat voordeel kleiner. ADEME waarschuwt zelfs dat de balans kan omkeren wanneer geautomatiseerde systemen zelf niet sneller worden verduurzaamd.
Ook het reboundeffect blijft buiten beeld. Een hogere capaciteit kan leiden tot meer productie, voorraad of orderbewegingen. De impact per order kan dan dalen terwijl de totale uitstoot toch stijgt. Automatisering inzetten om een geplande uitbreiding te vermijden is daarom een ander klimaatverhaal dan robots toevoegen zonder het gebouw of de benodigde oppervlakte te verkleinen.
Tot 25 procent minder CO₂ is een scenariocijfer
Argon & Co vergeleek vijf orderverzameltechnologieën, waaronder manuele picking, pickingstations, shuttles, Exotec Skypod en AutoStore. Volgens de samenvatting kan automatisering in sommige gemodelleerde situaties de totale CO₂-voetafdruk met maximaal 25 procent verlagen. Exotec spreekt daarnaast over ongeveer 40 procent plaatsbesparing tegenover een manuele operatie.
Die cijfers zijn bruikbaar als indicatie, maar niet als universele businesscase. De werkelijke uitkomst wordt bepaald door onder meer opslaghoogte, doorvoer, bezettingsgraad, energiemix, gebouwschil, verwarming, materiaalgebruik en de levensduur van de installatie. Een eigen levenscyclusanalyse blijft dus nodig.
De nuance sluit aan bij recente Belgische automatiseringsprojecten. Zo combineert Atlas Copco in Bilzen-Hoeselt extra magazijncapaciteit met goods-to-personrobots. Ook DSV gebruikt Exotec-technologie in zijn warehouse in Venlo. Bij zulke projecten moet de duurzaamheidswinst worden beoordeeld over de volledige site en niet alleen op het elektriciteitsverbruik van de robots.
Vijf vragen voor de investeringsbeslissing
- de benodigde vloeroppervlakte en gebouwhoogte bij dezelfde opslagcapaciteit en doorvoer;
- het totale energiegebruik van robots, randapparatuur, verwarming en koeling;
- de ingebedde uitstoot van staal, rekken, batterijen, elektronica en nieuwbouw;
- de verwachte levensduur, herstelbaarheid en vervangingscyclus van het systeem;
- de impact per order én de totale impact bij toekomstige volumegroei.
De praktisch relevante conclusie is daarmee dubbel. Automatisering kan bedrijven helpen om meer uit bestaande vierkante meters te halen en nieuwbouw te vermijden. Maar wie robots als duurzaamheidsmaatregel presenteert zonder de gebouw- en productiviteitscontext, laat het belangrijkste deel van de berekening weg.
Exotec koppelt de winst aan minder gebouwruimte
In het Belgische persbericht benadrukt Exotec dezelfde nuance. Volgens de aangehaalde vergelijking van Argon & Co kan automatisering ongeveer 40 procent magazijnruimte besparen tegenover manueel werk. Robots verbruiken wel meer elektriciteit dan handmatige apparatuur, maar in de gemodelleerde scenario’s kan de besparing op gebouwoppervlakte, bouwmateriaal en verwarming dat meerverbruik compenseren. De totale CO₂-voetafdruk daalt in sommige scenario’s tot 25 procent.
Exotec meldt daarnaast dat het sinds juli 2025 een CO₂-cijfer in elke offerte opneemt. Het bedrijf zegt ook meer groen staal te gebruiken. Volgens Exotec kan dat de CO₂-voetafdruk van een standaardsysteem met maximaal 30 procent verminderen, of meer dan 600 ton CO₂-equivalent per verkocht systeem. Dat zijn bedrijfsclaims en staan los van de centrale conclusie uit de onafhankelijke vergelijking: automatisering levert vooral milieuwinst wanneer ze daadwerkelijk een kleiner gebouw of vermeden uitbreiding mogelijk maakt.