Sint-Niklaas kiest voor 33 Bboxen: kan bundeling van pakjes stadsverkeer beperken?

Sint-Niklaas wordt na Oostende de tweede stad waar Bpost met het stadsbestuur een netwerk van pakjesautomaten uitbouwt. De aankondiging van 14 oktober gaat daarmee over meer dan zes extra automaten: ze laat zien hoe steden proberen grip te krijgen op de groei van pakjesleveringen, terwijl lokale winkels een alternatief zoeken voor klassieke thuisbezorging.

Eén op vijf pakjes gaat al naar een automaat

De cijfers maken duidelijk waarom die discussie speelt. Bpost verwerkt in Sint-Niklaas naar eigen zeggen dagelijks ongeveer 2.500 pakjes, waarvan er 500 in een automaat belanden. Dat is één op vijf. Tijdens de eindejaarsperiode kan het totale dagvolume volgens het bedrijf stijgen tot 3.750 pakjes. Het is nog niet bekend hoeveel extra leveringen het uitgebreidere netwerk zal opvangen.

Het geplande netwerk telt 33 Bbox-automaten. Zes nieuwe installaties zijn voorzien, met als eerste aangekondigde locatie provinciaal domein De Ster. Daarnaast vervangt Bpost twaalf bestaande automaten door exemplaren met touchscreen en zonnepanelen. Een volledige planning voor de uitrol is niet meegedeeld.

Ook een afhaalpunt voor lokale winkels

Voor lokale handelaars komt er een tweede functie bij. Zij kunnen bestellingen in een automaat klaarleggen, zodat klanten die buiten de openingsuren met een QR-code ophalen. Daarmee wordt de locker niet alleen een eindpunt voor e-commerceleveringen, maar mogelijk ook een afhaalpunt voor de winkel in de buurt. Hoeveel handelaars hiervan gebruik zullen maken, is nog niet bekend.

De logistieke winst is minder vanzelfsprekend dan het aantal automaten doet vermoeden. Gebundelde leveringen kunnen bestelwagenstops beperken, maar het uiteindelijke effect hangt af van de bezettingsgraad, de routeplanning en de manier waarop klanten hun pakje ophalen. Bpost spreekt over gemiddeld 30% minder CO₂-uitstoot per levering wanneer klanten te voet of met de fiets komen; voor Sint-Niklaas zijn geen afzonderlijke meetresultaten gepubliceerd.

Ook PostNL breidt afhaalcapaciteit uit

De uitbreiding beperkt zich niet tot Bpost. PostNL maakte op 14 oktober bekend een grote eigen pakjesautomaat met ongeveer 160 vakken te hebben geplaatst bij Carrefour in Antwerpen-Zuid. Het gaat om een afzonderlijk initiatief, maar de timing toont hoe verschillende bezorgers tegelijk investeren in afhaalpunten op drukbezochte locaties.

Voor consumenten kan dat meer keuze opleveren. Voor de stadslogistiek is de uitkomst minder duidelijk: wanneer vervoerders elk een eigen netwerk uitbouwen, hangt de efficiëntiewinst af van de hoeveelheid pakjes per locatie, de spreiding van de automaten en de bijbehorende bezorgroutes. Vergelijkbare cijfers over het effect op het aantal ritten zijn voor beide projecten niet beschikbaar.

Die ontwikkeling roept opnieuw de vraag op of afzonderlijke lockernetwerken de logistieke efficiëntie niet ondergraven. Logistiek.be onderzocht eerder waarom PostNL en bpost hun pakjesautomaten niet delen

De echte test: minder ritten in de stad

Het project past in een bredere verschuiving van thuislevering naar afhaalnetwerken. Voor steden ligt daarbij een praktische vraag op tafel: waar plaats je lockers zodat ze bereikbaar zijn zonder extra verkeer aan te trekken? Tegelijk bouwen verschillende pakjesbedrijven eigen netwerken uit, waardoor een groter aantal automaten niet automatisch betekent dat de beschikbare capaciteit optimaal wordt benut.

Sint-Niklaas biedt nu een concreet aanknopingspunt om die aanpak te beoordelen. Niet alleen het aantal nieuwe lockers telt, maar vooral hoeveel pakjes ze daadwerkelijk verwerken, of lokale handelaars aansluiten en of er aantoonbaar minder bestelwagenritten nodig zijn. Die resultaten zijn voorlopig nog niet beschikbaar.