Automatisering in logistiek loopt niet alleen vast op technologie. Zodra meerdere bedrijven één geautomatiseerde keten delen, worden data, verantwoordelijkheden, kosten en besluitvorming minstens zo belangrijk. Een AUTOSUP-workshop in Antwerpen bracht precies die organisatorische drempels in kaart.
Een autonome truck, digitale tweeling of geautomatiseerde terminal kan technisch perfect werken en toch nooit worden ingevoerd. Het probleem ontstaat vaak zodra meerdere bedrijven samen in dezelfde logistieke keten moeten investeren.
Dat was het centrale thema van een AUTOSUP-workshop in Antwerpen. Het Europese onderzoeksproject onderzocht met 26 deelnemers welke samenwerkings- en governancevoorwaarden nodig zijn om automatisering over bedrijfsgrenzen heen werkbaar te maken.
Technisch haalbaar is nog geen businesscase
Veel automatiseringsprojecten worden per bedrijf beoordeeld. Maar multimodale logistiek bestaat juist uit gedeelde processen: verladers, logistieke dienstverleners, terminals, transporteurs en infrastructuurbeheerders gebruiken dezelfde goederenstroom.
Daardoor ontstaat een klassiek probleem. Een automatiseringsoplossing kan de hele keten efficiënter maken, terwijl de partij die moet investeren niet noodzakelijk degene is die het grootste voordeel krijgt.
Antwerpse case rond nachtlogistiek en autonome trucks
De workshop bouwde voort op een concrete use case rond cargohubs, nachtlogistiek en autonome trucks. Daarbij onderzoekt AUTOSUP of een onafhankelijke ‘Offline Trustee’ een rol kan spelen als neutrale coördinator tussen bedrijven.
Zo’n functie zou bijvoorbeeld afspraken kunnen ondersteunen over datadeling, investeringen en gezamenlijke beslissingen zonder dat één commerciële partij volledige controle krijgt over de keten.
Deelnemers bekeken onder meer beslissingsrechten, informatie-uitwisseling, juridische voorwaarden en de verdeling van kosten en baten. De resultaten worden meegenomen in governance-aanbevelingen die het project aan de Europese Commissie levert.
Digital twins lossen het organisatieprobleem niet alleen op
AUTOSUP ontwikkelt ook een data-gedreven Decision Support System en digital-twinmodellen waarmee logistieke spelers automatiseringsscenario’s kunnen simuleren. Daarmee kan vooraf worden bekeken wat een autonome of geautomatiseerde oplossing betekent voor efficiëntie, kosten, duurzaamheid en operationele prestaties.
Maar betere simulatie lost de organisatorische discussie niet automatisch op. Als bedrijven data niet willen delen, risico’s anders inschatten of geen akkoord vinden over de investeringsverdeling, kan ook een technisch sterke businesscase stilvallen.
Dat maakt governance een steeds belangrijker onderdeel van logistieke automatisering.
Waarom dit relevant is voor logistieke bedrijven
De eerste automatiseringsgolven vonden vooral plaats binnen één fabriek, magazijn of terminal. Daar kon één onderneming beslissen, investeren en de opbrengst zelf incasseren.
De volgende generatie toepassingen loopt vaker over bedrijfsgrenzen heen. Denk aan autonome trucks tussen terminals, gedeelde laadinfra, synchromodaal transport of ketenbrede planning op basis van realtime data.
Daar wordt samenwerking onderdeel van de technologie. Zonder afspraken over data, aansprakelijkheid en verdeling van voordelen blijft een toepassing beperkt tot een pilot, ook wanneer de hardware klaar is.
Van pilots naar schaalbare logistiek
AUTOSUP wil uiteindelijk modellen opleveren waarmee autonome multimodale logistiek op grotere schaal kan worden ingevoerd. Het project telt 17 partners en werkt met Living Hubs in Antwerpen-Brugge en Triëst.
De workshop in Antwerpen verschuift daarbij de aandacht bewust van technologie naar implementatie. Dat is een nuttige correctie op de automatiseringsdiscussie: een succesvolle pilot bewijst dat iets kan werken, maar nog niet dat verschillende bedrijven er samen een duurzaam bedrijfsmodel rond kunnen bouwen.
Voor de logistieke sector wordt die tweede vraag de komende jaren waarschijnlijk even belangrijk als de robot, truck of software zelf.
