Bedrijventerreinen in Vlaanderen staan onder toenemende druk door schaarste aan ruimte, strengere klimaatdoelstellingen en veranderende geopolitieke omstandigheden. Voor bedrijven in transport en logistiek betekent dit dat het klassieke organisatiemodel niet langer volstaat om competitief te blijven. Een structurele omslag richting samenwerking, efficiënt ruimtegebruik en duurzame processen dringt zich op.
Met het DuLoTe-project (Duurzame Logistieke Bedrijventerreinen) bieden VIL, Universiteit Antwerpen en VITO een concreet kader om deze transitie te ondersteunen. Tijdens het slotevent op 26 maart 2026 stelden de partners een geïntegreerd afwegingskader, leidende principes en toekomstscenario’s voor. Deze combinatie vormt een praktisch instrument dat bedrijven helpt om strategische en tegelijk rendabele duurzaamheidsbeslissingen te nemen.
Van individuele optimalisatie naar collectieve efficiëntie
Veel bedrijven optimaliseren vandaag nog hun eigen operaties, maar botsen steeds vaker op beperkingen rond ruimte, energie en mobiliteit. Tegelijk nemen maatschappelijke verwachtingen toe. Deze uitdagingen zijn nauw met elkaar verbonden en maken deel uit van een bredere transformatie binnen de logistieke sector.
Het DuLoTe-project vertrekt vanuit de vaststelling dat verdere optimalisatie binnen individuele bedrijfsstructuren onvoldoende is. In plaats daarvan ligt de focus op samenwerking tussen bedrijven op hetzelfde terrein, met als doel middelen efficiënter te benutten en logistieke en circulaire stromen lokaal te sluiten.
Daarnaast benadrukt het project de noodzaak om ruimtelijke ordening en mobiliteit beter op elkaar af te stemmen. Een hernieuwde beleidsvisie, afgestemd over verschillende niveaus heen, is essentieel om logistieke efficiëntie en duurzaam ruimtegebruik te combineren.
Geïntegreerde aanpak met focus op synergie
De ontwikkelde methodologie steunt op drie kerncomponenten die elkaar versterken:
- een geïntegreerd afwegingskader met 25 duurzaamheidsrichtlijnen, gericht op strategische investeringskeuzes en het benutten van synergiën
- leidende principes en toekomstscenario’s die bedrijven richting geven in een snel evoluerende markt
- innovatieve organisatie- en verdienmodellen, zoals het concept van het bedrijventerrein als samenwerkend ecosysteem
Deze aanpak integreert thema’s zoals circulaire economie, energiebeheer, infrastructuur, biodiversiteit, watergebruik, digitalisering en arbeidsomstandigheden. Hierdoor krijgen bedrijven en beleidsmakers beter inzicht in de langetermijnimpact van hun keuzes.
Concreet vertaalt zich dit in samenwerkingen rond gedeelde energievoorziening, efficiënter ruimtegebruik en gezamenlijke logistieke stromen. Dit resulteert in lagere kosten, hogere efficiëntie en een verminderde ecologische impact. Het project werd gerealiseerd met steun van VLAIO.
Nieuwe kijk op waardecreatie in logistiek
Een belangrijke conclusie uit het project is dat het lineaire economische model zijn limieten bereikt heeft. “Bedrijven moeten zich vandaag anders organiseren om toekomstbestendig te blijven. Schaarste, klimaatdruk en geopolitieke verschuivingen dwingen tot nieuwe keuzes. Door in te zetten op circulaire economie, technologische innovatie en digitalisering kunnen ze waarde behouden, kringlopen sluiten en efficiënter werken. DuLoTe biedt een concreet en onderbouwd kader om die omslag in de praktijk te brengen”, zegt Julie Stuer, projectleider bij VIL.
Van strategie naar concrete implementatie
Het DuLoTe-project vertaalt complexe duurzaamheidsuitdagingen naar een gestructureerde aanpak die bedrijven direct kunnen toepassen:
- analyse van de huidige situatie en identificatie van transitiebehoeften
- vastleggen en prioriteren van strategische principes
- toepassing van het afwegingskader en bepaling van impactgebieden
- uitwerking van een concreet actieplan met kansen en risico’s
Piloottoepassingen op bestaande bedrijventerreinen tonen aan dat samenwerking een cruciale factor is voor succes. Een geïntegreerde aanpak leidt bovendien tot beter onderbouwde investeringsbeslissingen, zonder afhankelijk te zijn van nieuwe regelgeving of grootschalige infrastructuurprojecten.
Strategisch belang voor Vlaanderen
Voor Vlaanderen ligt de uitdaging in het combineren van economische groei met duurzaam ruimtegebruik en klimaatambities. Logistieke bedrijventerreinen spelen hierin een sleutelrol.
Het DuLoTe-project toont aan dat deze terreinen kunnen evolueren naar toekomstgerichte ecosystemen waarin economische performantie en ecologische duurzaamheid elkaar versterken. Samenwerking en geïntegreerde besluitvorming vormen daarbij de basis voor een robuuste en toekomstbestendige logistieke sector.