De mogelijke heropening van de Straat van Hormuz voor de internationale scheepvaart heeft de druk op de energiemarkten verminderd. Daardoor is de Brent-olieprijs volgens Transporeon gedaald van piekniveaus tussen 103 en 113 dollar per vat in mei en juni naar ongeveer 83 dollar per vat. Ook de Europese dieselprijzen zijn gedaald en liggen in verschillende landen opnieuw onder 1,90 euro per liter.
Voor vervoerders betekent dit een tijdelijke verlichting na maanden van hogere brandstofkosten. Toch verwacht Christian Dolderer, Lead Research Analyst bij Transporeon, een bedrijf van Trimble, geen snelle terugkeer naar de lagere gecontracteerde wegvrachttarieven van begin 2026.
Volgens hem blijven capaciteitsschaarste, faillissementen in de transportsector en een tekort aan chauffeurs de belangrijkste factoren achter de huidige vrachtprijzen.
“Het is belangrijk om precies te zijn over wat de heropening van de Straat van Hormuz betekent, en vooral wat het niet betekent,” aldus Dolderer. “Dit is geen terugkeer naar de marktomstandigheden van januari. Voor iedereen die werkt met transportbudgetten, supply chains of wagenparken, zou het behandelen als een volledige normalisatie een aanzienlijk risico vormen.”
Lagere dieselprijzen bieden geen onmiddellijke oplossing
Zelfs wanneer de olieprijs rond 83 dollar per vat stabiel blijft, zullen Europese brandstofprijzen volgens Dolderer niet meteen terugkeren naar hun vroegere niveau. Dat heeft te maken met meerdere factoren, waaronder mijnruiming in de Straat van Hormuz, het heropstarten van productievelden en het herstel van energie-infrastructuur in de regio.
Daarnaast werkt de Europese dieselmarkt met een complexe importketen. Brandstof bereikt Europese markten vaak pas na enkele weken, waardoor prijsdalingen trager worden doorgegeven dan prijsstijgingen.
“Dieselmarkten vertonen historisch gezien een asymmetrisch patroon,” licht Dolderer toe. “Prijzen reageren snel op slecht nieuws, maar dalen traag wanneer de rust terugkeert. Bovendien is het Europese dieselnetwerk een fragiele, meerstaps importketen met doorlooptijden van drie tot zes weken. Dat zorgt voor een structurele risicopremie in brandstofprijzen, waardoor Europese markten extra gevoelig zijn voor geopolitieke verstoringen en logistieke knelpunten.”
Drie mogelijke scenario’s voor transportkosten
Transporeon ziet drie mogelijke ontwikkelingen, elk met een andere impact op brandstofprijzen en wegvrachttarieven.
1. Volledige en ongehinderde heropening
In het meest gunstige scenario verloopt de heropening zonder grote problemen. Na mijnruiming, herstel van infrastructuur en het normaliseren van de scheepvaart kan de Brent-olieprijs dalen naar een niveau tussen 70 en 80 dollar per vat.
Europese dieselprijzen zouden dan in augustus kunnen terugvallen naar ongeveer 1,55 tot 1,70 euro per liter in belangrijke markten. In Duitsland zou diesel volgens deze inschatting rond 1,65 tot 1,70 euro per liter kunnen kosten. Frankrijk zou kunnen uitkomen op 1,75 tot 1,80 euro en Nederland op 1,85 tot 1,95 euro per liter.
Toch betekent dit volgens Dolderer niet dat wegvervoerders opnieuw aan de transporttarieven van 2025 of januari 2026 zullen werken.
“Het structurele capaciteitsgat – faillissementen van vervoerders, onderinvestering in materieel en chauffeurstekorten – blijft volledig bestaan en is de dominante prijsfactor,” aldus Dolderer.
2. Gedeeltelijke of vertraagde heropening
Bij een beperkte uitvoering van de overeenkomst kan de tankervaart nog geruime tijd hinder ondervinden. In dat scenario stabiliseert de Brent-olieprijs volgens Transporeon tussen 88 en 96 dollar per vat.
De Europese dieselprijs blijft dan vermoedelijk tussen 1,80 en 2 euro per liter. Gecontracteerde wegvrachttarieven kunnen licht dalen, maar blijven hoog. Ook brandstofclausules in transportcontracten zullen naar verwachting op een verhoogd niveau blijven.
Voor vervoerders blijft dit scenario financieel uitdagend. Hoge brandstofprijzen en beperkte marges kunnen de druk op kleinere transportbedrijven verder verhogen.
“Elke vervoerder die uit de markt verdwijnt, haalt capaciteit weg die niet snel wordt vervangen,” zegt Dolderer.
3. Mislukking van het akkoord
Wanneer het akkoord faalt en de Straat van Hormuz gesloten blijft, kan de olieprijs opnieuw sterk stijgen. Transporeon houdt in dat geval rekening met een Brent-prijs tussen 110 en 125 dollar per vat.
Europese dieselprijzen zouden dan kunnen oplopen naar 2,10 tot 2,30 euro per liter. Dat zou opnieuw leiden tot hogere transportkosten en meer druk op gecontracteerde wegvrachttarieven in het derde kwartaal.
Volgens Dolderer zou dit een tweede opwaartse correctie in de vrachtmarkt veroorzaken, boven op de eerdere kostenschokken.
Capaciteitsschaarste blijft de belangrijkste factor
De mogelijke heropening van de Straat van Hormuz kan de brandstofkosten tijdelijk verlagen, maar verandert volgens Transporeon weinig aan de structurele problemen in de Europese transportmarkt.
De sector stond al voor de crisis onder druk door stijgende operationele kosten, lage marges, faillissementen van vervoerders en uitgestelde investeringen in nieuw materieel. Ook het tekort aan chauffeurs blijft een belangrijke uitdaging.
“De capaciteitsindex ligt momenteel aanzienlijk lager dan een jaar geleden, en die dalende trend versnelt,” aldus Dolderer. “Faillissementen van grote vervoerders hebben een kettingreactie, waarbij ook onderaannemers, distributie- en chauffeursnetwerken worden geraakt. Daarnaast zijn investeringen in nieuwe capaciteit uitgesteld en staat de spotmarkt verder onder druk. De Hormuz-crisis heeft een brandstofkostenschok toegevoegd aan de al gespannen markt, en de heropening kan de schade die is aangericht niet herstellen.”
De conclusie is volgens Transporeon dat een heropening van de Straat van Hormuz tijdelijk voor lagere dieselprijzen kan zorgen. Een structurele daling van de Europese wegvrachttarieven is echter minder waarschijnlijk, zolang de transportcapaciteit beperkt blijft en vervoerders onder financiële druk staan.
