Droogte beperkt scheepvaart op kanaal Gent-Terneuzen: diepgang terug naar 12,25 meter en Westsluis blijft dicht

North Sea Port
Transport & distributie

De aanhoudende droogte blijft de scheepvaart op het kanaal Gent-Terneuzen beperken. North Sea Port houdt de maximale diepgang voorlopig op 12,25 meter en verschillende zeesluizen kennen lange sluitingsvensters. Voor bedrijven in de Gentse kanaalzone betekent dat dat flexibiliteit in vaarplanning en belading voorlopig noodzakelijk blijft.

De droogte heeft steeds concretere gevolgen voor de logistiek langs het kanaal Gent-Terneuzen. Volgens de nieuwste update van North Sea Port stabiliseert het waterpeil enigszins, maar blijft de nautische toegankelijkheid beperkt.

De maatregelen raken zowel zeevaart als binnenvaart. Minder water betekent dat schepen minder diep mogen liggen en dus mogelijk minder lading kunnen meenemen. Tegelijk worden sluisbewegingen beperkt om zo weinig mogelijk water te verliezen.

12,25 m Maximale toegelaten diepgang op het kanaal Gent-Terneuzen.
9.963 mg/l Gemeten zoutconcentratie bij Sas van Gent op 19 augustus.
3.000 mg/l Streefwaarde waarmee North Sea Port de huidige verzilting vergelijkt.

Westsluis blijft dicht

Een van de meest ingrijpende maatregelen is de sluiting van de Westsluis in Terneuzen. Die blijft volgens North Sea Port tot nader order buiten gebruik voor de normale scheepvaart. Er worden pompen geïnstalleerd om kritieke waterpeilen te helpen behouden.

Ook bij de andere zeesluizen gelden beperkingen. De Nieuwe Sluis sluit vier uur vóór en vier uur na laagwater. Voor de Oostsluis geldt een sluitingsperiode van drie uur vóór en drie uur na laagwater.

Daardoor wordt de beschikbare capaciteit van het sluizencomplex gedurende grote delen van de dag beperkt. Voor vervoerders en verladers kan dat leiden tot langere wachttijden of aanpassingen van aankomst- en vertrektijden.

Waarom droogte ook voor zeeschepen een probleem wordt

Het kanaal wordt gevoed door zoet water dat onder meer via de Leie en de Schelde wordt aangevoerd. Tijdens langdurige droge periodes neemt die toevoer af.

Tegelijk komt bij iedere sluisbeweging zout water vanuit de Westerschelde het kanaal binnen. Wanneer er onvoldoende zoet water beschikbaar is om dat zout terug te dringen, neemt de verzilting toe.

North Sea Port meldde op 19 augustus bij Sas van Gent een zoutconcentratie van ongeveer 9.963 mg per liter. De haven vergelijkt dat met een streefwaarde van 3.000 mg per liter.

Voor logistieke planners: North Sea Port adviseert bedrijven om rekening te houden met mogelijke diepgangsbeperkingen, extra flexibiliteit in hun logistieke planning in te bouwen en tijdig met vervoerders en andere ketenpartners af te stemmen.

Minder diepgang kan minder lading betekenen

Voor schepen is vooral de toegelaten diepgang operationeel belangrijk. Op het kanaal geldt momenteel een maximale diepgang van 12,25 meter.

Een beperking van de diepgang hoeft niet voor elk schip onmiddellijk een probleem te zijn, maar kan bij diep beladen schepen betekenen dat minder cargo kan worden meegenomen. Dat kan de kost per vervoerde ton verhogen of extra transportbewegingen noodzakelijk maken.

Hoe groot de impact is, hangt af van het scheepstype, de lading en de geplande route. Bedrijven die grote bulkvolumes of andere zware ladingen via de kanaalzone vervoeren, hebben daarom het meeste belang bij een actuele controle vóór de planning definitief wordt.

Droogte wordt een breder logistiek risico

De situatie rond Gent-Terneuzen staat niet op zichzelf. Ook in andere Vlaamse vaargebieden zorgt langdurige droogte voor druk op waterpeilen, sluisoperaties en de beschikbaarheid van voldoende zoet water.

Logistiek.be schreef eerder al over de gevolgen van droogte voor het waterbeheer en de binnenvaart in de Antwerpse haven . De situatie in Gent-Terneuzen toont dat waterbeschikbaarheid steeds meer een operationeel aandachtspunt wordt voor meerdere logistieke knooppunten.

Voor supplychainmanagers wordt het daarmee relevant om droogte niet uitsluitend als milieuthema te bekijken. Bij langdurige droge periodes kan het ook rechtstreeks invloed hebben op beschikbare transportcapaciteit, doorlooptijden en betrouwbaarheid.

Wat kunnen bedrijven nu doen?

Voor bedrijven die via North Sea Port vervoeren, is het vooral belangrijk om de actuele diepgangs- en sluisbeperkingen vóór iedere relevante scheepsbeweging te controleren.

North Sea Port raadt klanten daarnaast aan om voldoende flexibiliteit in hun logistieke planning te voorzien en tijdig af te stemmen met supplychainpartners. Ook bedrijven die proces- of koelwater uit het kanaal gebruiken, moeten rekening houden met zowel de beschikbare hoeveelheid als de veranderende waterkwaliteit.

De Vlaamse overheid stelt via Waterinfo Vlaanderen actuele meetgegevens over waterstanden en andere hydrologische parameters beschikbaar. Voor bedrijven die sterk afhankelijk zijn van vervoer over water, kan die informatie helpen om veranderingen sneller in de operationele planning mee te nemen.