Record faillissementen: waarom vooral kleine transportbedrijven omvallen

De faillissementsdruk in België blijft hoog. GraydonCreditsafe telde van januari tot en met augustus 2026 in totaal 7.482 faillissementen, 3,69 procent meer dan in dezelfde periode vorig jaar. Binnen transport ligt de stijging met 11,88 procent beduidend hoger.

Ook de officiële cijfers van Statbel wezen na zeven maanden al in dezelfde richting. In de bredere sector vervoer en opslag waren toen 524 faillissementen uitgesproken, 13,9 procent meer dan het vorige record uit 2025. De verschillende statistische reeksen hebben niet exact dezelfde sectorafbakening, maar tonen wel dezelfde trend: het aantal ondernemingen dat uitvalt, blijft toenemen.

Meer faillissementen, maar minder banenverlies

Het opmerkelijkste cijfer is niet het record zelf, maar de combinatie met het dalende banenverlies. Bij de transportfaillissementen gingen volgens GraydonCreditsafe in de eerste acht maanden 1.292 jobs verloren. Dat is 36 procent minder dan een jaar eerder.

Twee grote dossiers kleuren dat cijfer bovendien sterk. Ziegler en Intertrans vertegenwoordigen samen 450 verloren jobs. Zonder die twee uitzonderlijke faillissementen blijven 842 verloren banen over. Dat cijfer kan niet simpelweg over de overige faillissementen worden verdeeld, omdat niet elke onderneming personeel had, maar het onderstreept wel dat een groot deel van de huidige faillissementsgolf uit kleine bedrijven bestaat.

Vooral kleine vervoerders zijn kwetsbaar

Dat beeld was ook vorig jaar al zichtbaar. Transport en Logistiek Vlaanderen becijferde begin 2026 dat 78,69 procent van de failliete transportondernemingen met een vervoersvergunning in 2025 maximaal vijf motorvoertuigen had. Meer dan een derde beschikte zelfs over slechts één voertuig.

Voor zulke bedrijven is de ruimte om tegenvallers op te vangen klein. Een vrachtwagen, chauffeur, verzekering en financiering blijven kosten veroorzaken wanneer volumes terugvallen. Tegelijk hebben kleine vervoerders doorgaans minder schaal om vaste kosten te spreiden en minder onderhandelingsmacht tegenover grote opdrachtgevers.

Daar komt een kostenstructuur bovenop die moeilijk volledig kan worden doorgerekend. TLV wijst onder meer op loon- en brandstofkosten, kilometerheffing, files en financieringskosten. Bij scherpe tenders of langdurige contracten kan een beperkte marge daardoor snel verdwijnen.

De Nationale Bank stelde in haar conjunctuuranalyse van 2026 eveneens vast dat ondernemingen geconfronteerd blijven met hoge kosten, terwijl zwakkere vraag en concurrentie het moeilijk maken om die volledig in verkoopprijzen door te rekenen. Voor transporteurs met dunne marges vergroot dat de kwetsbaarheid.

Waarom koeriersbedrijven extra opvallen

GraydonCreditsafe signaleert dat vooral bedrijven actief in expreskoeriersdiensten en zeer jonge ondernemingen relatief vaak in de faillissementscijfers voorkomen. Dat sluit aan bij het profiel van een markt waarin veel zeer kleine spelers actief zijn.

Daarmee is nog niet bewezen dat één specifieke oorzaak de faillissementen bij koeriers verklaart. Publiek beschikbare cijfers laten bijvoorbeeld niet toe om precies te bepalen welk aandeel van de 547 faillissementen uit koeriersbedrijven bestaat of hoeveel daarvan als onderaannemer werkte. Wel past het patroon bij de bredere kwetsbaarheid van ondernemingen met weinig schaal en beperkte reserves.

Een zichtbaar voorbeeld is Favori Trans, opgericht in 2021. GraydonCreditsafe plaatst het bedrijf tussen de grotere faillissementsdossiers van dit jaar en vermeldt 35 werknemers. Het illustreert dat ook jonge transportbedrijven in korte tijd kunnen groeien zonder dat daarmee automatisch een stevige financiële buffer ontstaat.

De sector moet tegelijk blijven investeren

De druk stopt niet bij de dagelijkse exploitatie. Transportbedrijven moeten tegelijk investeren in digitalisering, nieuwe regelgeving, veiligheid en de geleidelijke omschakeling naar emissiearmer vervoer. Voor grotere ondernemingen kunnen zulke investeringen over meer klanten en voertuigen worden gespreid. Voor een vervoerder met één tot vijf trucks ligt dat veel moeilijker.

Daar ontstaat een dubbele uitdaging. Technologie en efficiëntere processen kunnen nodig zijn om competitief te blijven, maar vragen juist investeringsruimte op een moment dat marges en cashflow onder druk staan.

Ook structurele kosten blijven doorwegen. Logistiek.be volgt bijvoorbeeld al langer de impact van de Belgische kilometerheffing op het wegtransport. Zulke kosten zijn voor alle vervoerders relevant, maar wegen relatief zwaarder wanneer een onderneming weinig schaal of financiële reserve heeft.

Betekent dit dat de transportmarkt consolideert?

Als vooral kleine ondernemingen blijven uitvallen, ligt verdere consolidatie voor de hand. Dat betekent niet automatisch dat alleen grote transportgroepen toekomst hebben. Kleine vervoerders kunnen sterk blijven wanneer ze zich specialiseren, een stabiele klantenbasis hebben of actief zijn in een niche waarin dienstverlening belangrijker is dan de laagste prijs.

Kwetsbaarder is het model waarbij een kleine vervoerder sterk afhankelijk is van enkele opdrachtgevers, weinig prijszettingsmacht heeft en nauwelijks ruimte heeft om kostenstijgingen of laattijdige betalingen op te vangen. Wanneer zulke bedrijven verdwijnen, verdwijnen de transportvolumes en klanten meestal niet mee. Activiteiten kunnen verschuiven naar andere vervoerders, grotere groepen of nieuwe ondernemers.

Dat maakt de faillissementscijfers ook relevant voor opdrachtgevers. Een markt met veel financieel kwetsbare onderaannemers kan gevolgen hebben voor continuïteit, capaciteit en tarieven. Goedkoop transport is voor een verlader weinig waard wanneer een vervoerder midden in een contract uitvalt.

Wat moeten we de komende maanden volgen?

De belangrijkste vraag is daarom niet alleen of 2026 uiteindelijk een nieuw faillissementsrecord oplevert. Belangrijker is welk type onderneming blijft verdwijnen. Als de uitval zich hoofdzakelijk beperkt tot microbedrijven en jonge koeriers, wijst dat op een verdere herschikking aan de onderkant van de markt. Wanneer ook middelgrote vervoerders vaker in de problemen komen, zou dat op een bredere verslechtering van de rendabiliteit wijzen.

Ook de verhouding tussen faillissementen en banenverlies verdient opvolging. Blijft het aantal faillissementen stijgen terwijl het jobverlies beperkt blijft, dan wordt het beeld van een markt die vooral kleine spelers uitstoot nog sterker.