UPTR waarschuwt: afbouw professionele diesel kan België meer dan 1 miljard euro accijnzen kosten

De discussie over de toekomst van de professionele diesel krijgt nieuwe brandstof. Transportfederatie UPTR publiceerde cijfers over 2025 waaruit volgens de organisatie blijkt dat het systeem niet alleen een steunmaatregel voor vervoerders is, maar ook een belangrijke inkomstenbron voor de Belgische staatskas.

De kern van het argument: internationale vrachtwagens zijn niet verplicht om in België te tanken. Als het fiscale voordeel verdwijnt of verder wordt beperkt, kunnen vervoerders hun tankbeurten makkelijker naar andere landen verschuiven.

Buitenlandse vervoerders betaalden netto meer dan Belgische

Volgens UPTR kregen Belgische vervoerders in 2025 samen 259 miljoen euro terug via de professionele diesel. Na die terugbetaling bleef volgens de federatie 548,5 miljoen euro aan accijnzen in de Belgische staatskas.

Buitenlandse vervoerders kregen 486 miljoen euro terug, maar betaalden netto nog 1,03 miljard euro aan accijnzen. UPTR gebruikt precies dat bedrag om te stellen dat het systeem buitenlandse vrachtwagens aantrekt om in België te tanken.

UPTR koppelt fiscale opbrengst aan tankgedrag

De federatie wijst erop dat internationale vrachtwagens met hun grote tankcapaciteit eenvoudig kunnen kiezen waar ze brandstof inslaan. Daardoor is het volgens UPTR riskant om de professionele diesel uitsluitend als begrotingskost te beijken: een lagere terugbetaling levert de overheid niet automatisch evenveel extra inkomsten op wanneer vervoerders vervolgens minder liters in België kopen.

UPTR becijfert dat transporteurs in totaal ongeveer 3,8 miljard liter diesel tankten waarop netto accijnzen werden betaald. De organisatie komt op basis daarvan uit op ongeveer 1,6 miljard euro accijcsinkomsten uit de transportsector.

Dieselverbruik daalt, debat blijft politiek gevoelig

Het totale dieselverbruik in België daalde volgens de door UPTR aangehaalde cijfers tot 6,45 miljard liter, 16,28 procent minder dan in 2019. Tegelijk blijft de professionele diesel politiek gevoelig omdat de regeling zowel een kost voor de begroting als een concurrentie-instrument voor de Belgische transportsector is.

Voor vervoerders telt bovendien de timing van elke wijziging. Brandstof vertegenwoordigt een groot deel van de operationele kost en wijzigingen in accijnzen werken snel door in marges en transportprijzen. Logistiek.be schreef eerder al over de impact van hogere dieselprijzen op Belgische transportcontracten.

Niet alleen een kostenmaatregel

De cijfers van UPTR komen uit een belangenorganisatie en moeten dus in die context worden gelezen. De federatie verdedigt expliciet het behoud van de professionele diesel. De bedragen maken wel duidelijk waarom het debat complexer is dan de omvang van de terugbetalingen alleen: de overheid moet ook inschatten hoeveel tankvolume en accijnsinkomsten in België blijven wanneer het voordeel verandert.

Voor de transportsector is de centrale vraag daarom niet alleen hoeveel de terugbetaling kost, maar ook welk deel van het internationale tankvolume België zou verliezen bij een minder aantrekkelijk regime.