Diesel boven 2,50 euro: wat betekent de prijscrisis voor Belgische transporteurs?

De dieselprijs zet het Belgische wegtransport opnieuw onder zware kostendruk. De FOD Economie legt de officiële maximumprijs voor Diesel B7 vanaf 23 september vast op 2,501 euro per liter inclusief btw. Op 13 augustus was dat nog 2,211 euro. In ruim een maand tijd kwam er dus 29 cent per liter bij.

De stijging is geen zuiver Belgisch fenomeen. IRU wijst op krappe raffinagecapaciteit, lage voorraden en verstoorde internationale dieselstromen. Op 17 september lag de gewogen gemiddelde dieselprijs in de EU volgens de organisatie op 2,26 euro per liter.

Professionele diesel verandert de Belgische rekensom

Een algemene accijnsverlaging klinkt voor transporteurs aantrekkelijk, maar de Belgische situatie is complexer. Beroepsvervoerders kunnen via professionele diesel een deel van de betaalde accijnzen terugvorderen. In 2026 bedraagt dat 191,30 euro per 1.000 liter, of 19,13 cent per liter.

Dat mechanisme is belangrijk wanneer de overheid aan de pompprijs sleutelt. Bij eerdere accijnsverlagingen daalde ook het terugbetaalbare gedeelte van de professionele diesel. Een lagere pompprijs levert een transporteur daardoor niet automatisch dezelfde netto-besparing op als een particuliere automobilist.

Europa kiest verschillende routes

Europese landen grijpen verschillend in. IRU meldt onder meer dat Slovenië een regeling aannam waarbij de staat tot 70 procent van bijkomende dieselkosten van wegvervoerders boven een referentieprijs draagt. Nederland verlaagde tijdelijk de vrachtwagenheffing en zette de motorrijtuigenbelasting voor zware vrachtwagens op nul. Spanje combineerde een lagere dieselaccijns met een terugbetaling voor professionele diesel.

VRT NWS zette op 22 september eveneens de Europese maatregelen naast elkaar en meldde dat België voorlopig geen nieuwe algemene maatregel had aangekondigd. Daarmee verschuift de Belgische discussie naar de vraag welke ingreep transporteurs werkelijk helpt: een lagere prijs aan de pomp, professionele diesel of andere gerichte steun.

UPTR wil professionele diesel beschermen

UPTR waarschuwt al langer dat een klassieke omgekeerde cliquet voor beroepsvervoerders weinig effect kan hebben wanneer tegelijk de terugbetaling van professionele diesel daalt. Tijdens de oliecrisis eerder dit jaar vroeg de federatie daarom een verlaging van de accijnzen aan de pomp zonder aan de professionele diesel te raken.

De fiscale inzet is aanzienlijk. Uit cijfers die UPTR in augustus publiceerde op basis van een parlementaire vraag blijkt dat Belgische transporteurs in 2025 259 miljoen euro via professionele diesel terugkregen. Na die terugbetaling betaalden zij volgens de federatie nog 548,5 miljoen euro netto aan dieselaccijnzen.

Doorrekenen wordt opnieuw cruciaal

Los van eventuele overheidsmaatregelen blijft voor transportbedrijven de onmiddellijke uitdaging dezelfde: de snelle brandstofstijging verwerken in offertes en lopende contracten. België kent geen algemene standaarddieseltoeslag. De manier waarop een hogere dieselprijs wordt doorgerekend, hangt dus af van de afspraken tussen vervoerder en opdrachtgever.

Logistiek.be wees daar in augustus al op in de analyse over stijgende Europese vrachtprijzen en Belgische transportcontracten. De huidige prijsstijging maakt duidelijke brandstofclausules opnieuw belangrijker.

Ook professionele diesel staat al langer ter discussie. In augustus berichtte Logistiek.be dat UPTR waarschuwt voor de gevolgen van een verdere afbouw van de regeling. Met Diesel B7 nu boven 2,50 euro per liter krijgt dat dossier opnieuw een concrete economische lading.

Wat nu volgen?

Voor Belgische vervoerders zijn de komende dagen vooral twee zaken belangrijk: of de federale regering alsnog een bijkomende maatregel neemt en hoe die wordt gecombineerd met professionele diesel. Een daling van de pompprijs is immers niet noodzakelijk hetzelfde als een even grote daling van de netto brandstofkost voor een transportbedrijf.

Daarnaast blijft de internationale markt bepalend. IRU verwacht dat de dieselmarkt de komende maanden krap blijft. Brandstofkosten zijn daardoor niet alleen een operationeel probleem, maar ook een contractueel en liquiditeitsrisico.